Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Έχοντας ως δεδομένο ότι η κυβέρνηση διακατέχεται από την νοοτροπία της απόλυτης αλήθειας, αφού έχει αποδείξει επανειλημμένως την πολιτική της ετοιμότητα και ευθύτητα, να υιοθετεί βελτιωτικές προτάσεις, όπου κρίνεται απαραίτητο, με την παρούσα θα μου επιτρέψετε να καταθέσω τις ακόλουθες ρεαλιστικές παρατηρήσεις του Επιμελητηρίου Εύβοιας επί του νέου πτωχευτικού κώδικα, η ψήφιση του οποίου ήταν απαραίτητη λόγω της υποχρέωσης ενσωμάτωσης της κοινοτικής οδηγίας 1023/2019, για την προληπτική αναδιάρθρωση χρεών από τα κράτη-μέλη.


Ωστόσο, η χρονική συγκυρία της ψήφισής του, μεσούσης της πανδημικής κρίσης, επέβαλε την υιοθέτηση πιο τολμηρών και ευέλικτων μέτρων που αφενός θα κάλυπταν τις ανάγκες διαχείρισης του αυξημένου ιδιωτικού χρέους αλλά ταυτόχρονα θα είχαν έναν ελάχιστο κοινωνικό χαρακτήρα. Η ανάγκη αυτή δεν εξυπηρετήθηκε από το νέο πτωχευτικό κώδικα.
Ο νέος νόμος θα έπρεπε να προβλέπει στο στάδιο του εξωδικαστικού συμβιβασμού – εξυγίανσης πιο απλές διαδικασίες και ξεκάθαρο «κούρεμα» οφειλών. Στο νέο νόμο εξακολουθεί να είναι απαραίτητη η έμμεση συναίνεση των τραπεζών, ενώ παρέχονται σ’ αυτές αρκετά εργαλεία για να φέρουν εμπόδια στην επίτευξη τελικής συμφωνίας. Την ίδια στιγμή, όταν οι τράπεζες αρνούνται την εξωδικαστική ρύθμιση, ανακύπτει ταυτόχρονα αδυναμία ρύθμισης και των υπολοίπων χρεών του οφειλέτη σε Δημόσιο και Ασφαλιστικά ταμεία, το οποίο προφανώς αποβαίνει εις βάρος των εισπράξεων και των ταμειακών διαθεσίμων και των δύο.
Επιπροσθέτως στο νέο νόμο δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη ποιοτικά δεδομένα, πέραν των ποσοτικών. Η κρίση της δεκαετίας 2010 - 2020, οι επιπτώσεις του Covid–19, η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, είναι αντικειμενικές συνθήκες που εύκολα μπορεί να μετακινήσουν έναν καταρχήν φερέγγυο επιχειρηματία στον χώρο των ασυνεπών.

Πιο στοχευμένα θα επιθυμούσαμε να εστιάσουμε στις πτωχεύσεις και στην πρώτη κατοικία.

Αναφορικά με τις πτωχεύσεις.
Επισημαίνουμε ότι ενώ στο νέο νόμο υπάρχει πρόβλεψη ότι η πτώχευση δεν αποτελεί πια λόγο στέρησης άδειας άσκησης επαγγέλματος. Ωστόσο αυτή η βελτίωση καθίσταται άνευ αντικειμένου, αφού μέρος από τα μελλοντικά εισοδήματα του πτωχού (αντίθετα με ό, τι ίσχυσε μέχρι τώρα) θα συνυπολογίζεται πλέον στην πτωχευτική περιουσία. Το γεγονός αυτό αποτελεί σημαντικό αντικίνητρο για μία νέα αρχή και έτσι χάνεται οποιαδήποτε δεύτερη ευκαιρία.
Επιπροσθέτως, το κριτήριο που εισάγει ο νέος νόμος, της τεκμαιρόμενης παύσης πληρωμών του 40% των οφειλών σε διάστημα 6 μηνών, που είναι μεγαλύτερο των 30.000 € κάθε άλλο παρά ικανοποιητικό είναι. Ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μαζική κήρυξη πτωχεύσεων, ακόμη και για εκείνους τους οφειλέτες που δεν έχουν στην πραγματικότητα υπεισέλθει σε πραγματική και ουσιαστική παύση πληρωμών.

Αναφορικά με την πρώτη κατοικία.
Είναι προφανές ότι νέος πτωχευτικός θα έπρεπε να προστατεύει ουσιαστικά την πρώτη κατοικία του οφειλέτη (είτε πρόκειται για έμπορο ή για φυσικό πρόσωπο χωρίς εμπορική ιδιότητα).

Ωστόσο η ρύθμιση για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας των φυσικών προσώπων όπως διατυπώνεται, πέραν του ότι είναι άδικη αφού διαφοροποιεί τους επαγγελματίες – επιχειρηματίες από τους λοιπούς πολίτες, αποτελεί δώρον άδωρον. Ο νέος πτωχευτικός κώδικας προβλέπει υποχρέωση του οφειλέτη να μεταβιβάσει την κατοικία του στο Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, ώστε από το τίμημα μεταβίβασης να ικανοποιηθούν οι δανειστές. Ταυτόχρονα, ο Φορέας Απόκτησης θα μισθώνει την κατοικία στον οφειλέτη για 12 έτη, με μίσθωμα που θα προσδιορίζεται με βάση απόδοση που αντιστοιχεί προς το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Μετά τα 12 έτη ή και νωρίτερα ο οφειλέτης έχει δικαίωμα να ζητήσει την επαναγορά της πρώτης του κατοικίας, με τίμημα που θα συμφωνήσει με τον Φορέα Απόκτησης, χωρίς όμως ο οφειλέτης να έχει δικαίωμα να συμψηφίσει με το τίμημα αυτό τα μισθώματα που έχει καταβάλει. Αν ζητήσει πριν το 12ετία την επαναγορά της κατοικίας του, οφείλει, εκτός από το τίμημα επαναγοράς, να καταβάλει και όλα τα μισθώματα μέχρι τη λήξη της 12ετίας. Η προστασία της πρώτης κατοικίας θα είναι ουσιαστική αν δοθεί στον οφειλέτη (επαγγελματία ή μη) η δυνατότητα επαναγοράς της πρώτης κατοικίας συνυπολογιζομένων και των καταβληθέντων μισθωμάτων (όπως στις συμβάσεις leasing).

Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Όντας βέβαιος για την κοινωνική σας ευαισθησία και την πίστη σας στον δημόσιο διάλογο, θα παρακαλούσα όπως λάβετε σοβαρά υπόψη όλα τα ανωτέρω καθώς επίσης και την ακόλουθη συγκεκριμένη πρόταση του Επιμελητηρίου Ευβοίας.

Πρόταση.
Να δοθεί στους οφειλέτες η δυνατότητα διακανονισμού σε ένα σημαντικό ποσοστό επί του κεφαλαίου οφειλής από 25-40% και καταβολή του νέου οφειλόμενου ποσού σε 240 δόσεις. Ακολούθως η κάθε περίπτωση να επανεξεταστεί μετά 4-5 χρόνια, σε συνάρτηση με την πορεία της οικονομίας, με σκοπό είτε να συνεχιστεί η ίδια Ρύθμιση, είτε να αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω το αρχικά Ρυθμιζόμενο ποσό, ώστε να αυξηθεί το ποσό που καταβάλλουν οι οφειλέτες και φυσικά να πλησιάζει περισσότερο στην πλήρη εξόφληση της οφειλής. (Εφόσον το πρόγραμμα αυτό εξελιχθεί ομαλά και η ελληνική οικονομία βρεθεί σε θετική πορεία η επαναξιολόγηση στην τετραετία θα επιτρέψει και στα δύο μέρη - οφειλέτες και δικαιούχους - να επαναπροσδιορίσουν την καταβολή των οφειλών και το αρχικό 25 έως 40% να γίνει 60-70% για την επόμενη τετραετία και έτσι να καταβάλλεται μηνιαία μεγαλύτερο ποσό για την αποπληρωμή. Το ίδιο θα ισχύει για την μεθεπόμενη τετραετία κ. ο. κ. ).
Πλεονεκτήματα της πρότασης.
1) Οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν στην οφειλή τους, με ευνοϊκότερους όρους και σταδιακά να την αποπληρώνουν. 2) Θα επιτευχθούν μηνιαία σταθερές είσπραξης για το δημόσιο και τα πιστωτικά ιδρύματα, μικρότερες σε ονομαστική αξία άλλα από πολλούς περισσότερους οφειλέτες, επιπλέον και των τρεχόντων του Δημοσίου που σήμερα δεν εισπράττονται. Οι δικαιούχοι (Δημόσιο και τράπεζες) θα έχουν μία σταθερή μηναία εισροή μεγαλύτερη από αυτή που εκτιμάται πως θα πραγματοποιηθεί με το πρόσφατο νόμο. 3) Οι οφειλέτες επιχειρηματίες θα έχουν τη δυνατότητα να βγουν από την αβεβαιότητα και να προχωρήσουν σε προγραμματισμό των δράσεων τους και έτσι να συμβάλλουν στην ανάπτυξη. 4) Θα διατηρηθούν ή και θα αυξηθούν οι θέσεις εργασίας.

Με Τιμή,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΕΡΟΝΤΙΤΗΣ