Ιωάννα Σιούτη Δαδίνου στον Εύριπο 90FM: Πότε πρέπει να ελέγχουμε το σάκχαρό μας, τι ισχύει για τα γλυκά και γιατί η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Ένα «σιωπηλό καμπανάκι» του οργανισμού, που μπορεί να παραμένει απαρατήρητο για χρόνια, αποτελεί ο προδιαβήτης. Πρόκειται για μια μεταβολική διαταραχή που αφορά σημαντικό μέρος του πληθυσμού, με πολλούς ανθρώπους να αγνοούν ότι βρίσκονται ήδη σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη στις 14 Νοεμβρίου, η ιατρός ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος Ιωάννα Σιούτη Δαδίνου, μιλώντας στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο» με τη Νίκη Σμπιλίρη, στον Εύριπο 90FM, εξήγησε τι είναι ο προδιαβήτης, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο, ποιες εξετάσεις απαιτούνται και πώς μπορεί να αναστραφεί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση, στον διαβήτη κύησης, στην εμφάνιση προδιαβήτη σε παιδιά και εφήβους, αλλά και στη λανθασμένη αντίληψη ότι όποιος έχει αυξημένο σάκχαρο πρέπει να αποκλείσει οριστικά τα γλυκά από τη διατροφή του.
Τι είναι ο προδιαβήτης και γιατί δεν πρέπει να τον αγνοούμε
Όπως εξήγησε η κ. Σιούτη Δαδίνου, ο προδιαβήτης αποτελεί μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι υψηλότερα από τα φυσιολογικά, χωρίς ωστόσο να έχουν φτάσει στα διαγνωστικά όρια του σακχαρώδη διαβήτη.
«Ο προδιαβήτης είναι ουσιαστικά ένα προειδοποιητικό καμπανάκι που μας χτυπά ο οργανισμός μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η διάγνωση δεν σημαίνει ότι κάποιος θα εμφανίσει αναπόφευκτα διαβήτη. Αντίθετα, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για έγκαιρη παρέμβαση.
Η ενδοκρινολόγος επισήμανε ότι οι τιμές του σακχάρου μπορεί να παρουσιάζουν διακυμάνσεις, γεγονός που εξηγεί γιατί ένας άνθρωπος μπορεί να έχει φυσιολογικές εξετάσεις σε προηγούμενο έλεγχο και αργότερα να διαπιστώσει αυξημένες τιμές.
Ποιες τιμές σακχάρου δείχνουν προδιαβήτη
Η κ. Σιούτη Δαδίνου αναφέρθηκε στα διαγνωστικά όρια που χρησιμοποιούνται για την αναγνώριση του προδιαβήτη.
Στη μέτρηση γλυκόζης νηστείας:
- Κάτω από 100 mg/dL: φυσιολογική τιμή.
- Από 100 έως 125 mg/dL: εύρος προδιαβήτη.
- Από 126 mg/dL και άνω: τιμή που μπορεί να υποδηλώνει διαβήτη και απαιτεί κατάλληλη επιβεβαίωση.
Στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c):
- Κάτω από 5,7%: φυσιολογικό εύρος.
- Από 5,7% έως 6,4%: προδιαβήτης.
- Από 6,5% και άνω: διαγνωστικό όριο διαβήτη, με επιβεβαίωση όπου απαιτείται.
Στη δοκιμασία ανοχής γλυκόζης, οι τιμές δύο ώρες μετά τη λήψη συγκεκριμένης ποσότητας γλυκόζης από 140 έως 199 mg/dL αντιστοιχούν σε προδιαβήτη, ενώ από 200 mg/dL και άνω βρίσκονται στο διαγνωστικό εύρος του διαβήτη.
Η γιατρός διευκρίνισε ότι δεν πρέπει κάποιος να αλλάζει προσωρινά τις διατροφικές του συνήθειες με σκοπό να εμφανίσει καλύτερες τιμές στις εξετάσεις. Η προετοιμασία πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και του εργαστηρίου.
Προδιαβήτης χωρίς συμπτώματα: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συνέντευξης ήταν η επισήμανση ότι ο προδιαβήτης συνήθως δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα.
Ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται απολύτως υγιής, να συνεχίζει κανονικά την καθημερινότητά του και παρ’ όλα αυτά να παρουσιάζει διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο προληπτικός έλεγχος αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η κ. Σιούτη Δαδίνου υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο λάθος είναι να υποτιμήσει κάποιος τη διάγνωση επειδή δεν αισθάνεται κάποια ενόχληση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η εμφάνιση προδιαβήτη δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά συνήθως σε συνδυασμό παραγόντων.
Σύμφωνα με την ενδοκρινολόγο, αυξημένο κίνδυνο μπορεί να αντιμετωπίζουν άνθρωποι με οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, μειωμένη σωματική δραστηριότητα, αυξημένο σωματικό βάρος, ιδιαίτερα με συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή περιοχή, υπέρταση ή διαταραχές της χοληστερόλης.
Στις ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνονται επίσης γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και γυναίκες που έχουν εμφανίσει διαβήτη κύησης.
Η γιατρός εξήγησε ότι ο προδιαβήτης δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα, καθώς συχνά συνυπάρχει με άλλους καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου.
Εμμηνόπαυση, πολυκυστικές ωοθήκες και διαβήτης κύησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση για τη σχέση των ορμονικών αλλαγών με τη ρύθμιση του σακχάρου.
Η κ. Σιούτη Δαδίνου εξήγησε ότι η περίοδος της εμμηνόπαυσης και της περιεμμηνόπαυσης συνοδεύεται από σημαντικές ορμονικές και μεταβολικές αλλαγές, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης προδιαβήτη.
Αναφέρθηκε επίσης στη σύνδεση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών με την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Όσον αφορά τον διαβήτη κύησης, τόνισε ότι μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε γυναίκες χωρίς προηγούμενη γνωστή διαταραχή του σακχάρου.
Παρότι συχνά υποχωρεί μετά τον τοκετό, οι γυναίκες που τον έχουν εμφανίσει εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 αργότερα στη ζωή τους.
Για τον λόγο αυτό απαιτείται παρακολούθηση και μετά την εγκυμοσύνη, με αρχικό επανέλεγχο και στη συνέχεια περιοδικές εξετάσεις, σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες.
Μπορεί ο προδιαβήτης να αναστραφεί; Τι δείχνουν οι μελέτες
Το πλέον αισιόδοξο μήνυμα της συνέντευξης ήταν ότι ο προδιαβήτης μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να αναστραφεί.
Η ενδοκρινολόγος εξήγησε ότι η έγκαιρη διάγνωση, η ισορροπημένη διατροφή και η συστηματική σωματική δραστηριότητα μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη μεταβολική υγεία.
Αναφέρθηκε μάλιστα σε μελέτες που έχουν δείξει ότι οργανωμένες παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εξέλιξης σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 κατά περίπου 60% σε ομάδες ατόμων υψηλού κινδύνου.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα, το οποίο αναδεικνύει την αξία της πρόληψης, χωρίς να σημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι ίδιο για κάθε άνθρωπο.
Πρέπει να κόψουμε εντελώς τα γλυκά;
Ένας από τους συχνότερους μύθους που καταρρίφθηκαν στη συνέντευξη αφορά την πλήρη απαγόρευση της ζάχαρης.
Η απάντηση της ενδοκρινολόγου ήταν ξεκάθαρη: Δεν χρειάζονται ακραίες απαγορεύσεις.
Όπως εξήγησε, η προσπάθεια βελτίωσης της μεταβολικής υγείας δεν είναι μια προσωρινή δίαιτα, αλλά μια μακροχρόνια αλλαγή συνηθειών.
Η συχνότητα, η ποσότητα και η συνολική ποιότητα της διατροφής έχουν μεγαλύτερη σημασία από την απόλυτη απαγόρευση ενός τροφίμου.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η ψυχολογία και η διαχείριση του στρες αποτελούν σημαντικά στοιχεία της συνολικής φροντίδας της υγείας.
Προδιαβήτης σε παιδιά και εφήβους: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην παιδική ηλικία, καθώς ο προδιαβήτης δεν αφορά αποκλειστικά τους ενήλικες.
Η κ. Σιούτη Δαδίνου αναφέρθηκε στη μειωμένη σωματική δραστηριότητα, στον αυξημένο χρόνο μπροστά στις οθόνες και στις αλλαγές των καθημερινών συνηθειών.
Όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, μπορεί να χρειάζεται στοχευμένος προληπτικός έλεγχος από την ηλικία των 10 ετών ή από την έναρξη της εφηβείας, εφόσον αυτή προηγείται.
Η ενδοκρινολόγος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της οικογένειας και στις συνήθειες που διαμορφώνονται μέσα στο σπίτι.
Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν την κίνηση, την κοινή προετοιμασία γευμάτων και μια ισορροπημένη σχέση με το φαγητό, χωρίς να δημιουργούν στα παιδιά φόβο ή ενοχές για το βάρος τους.
Πότε χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή
Η αλλαγή του τρόπου ζωής αποτελεί τη βασική πρώτη παρέμβαση για την αντιμετώπιση του προδιαβήτη.
Ωστόσο, όπως εξήγησε η γιατρός, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εξεταστεί και η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής.
Αυτό αφορά κυρίως συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, στις οποίες ο θεράπων ιατρός αξιολογεί συνολικά τις εξετάσεις και το ιατρικό ιστορικό.
Η κ. Σιούτη Δαδίνου αναφέρθηκε στη μετφορμίνη, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη συνέχισης μιας θεραπείας επανεκτιμάται ανάλογα με την πορεία του ασθενούς.
Από ποια ηλικία πρέπει να εξεταζόμαστε;
Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας, ο προληπτικός έλεγχος για προδιαβήτη και διαβήτη συνιστάται να ξεκινά από την ηλικία των 35 ετών για τους περισσότερους ενήλικες.
Όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, μπορεί να απαιτείται έλεγχος νωρίτερα.
Εφόσον οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές, ο επανέλεγχος μπορεί να γίνεται τουλάχιστον ανά τριετία, με τη συχνότητα να εξατομικεύεται.
Σε ανθρώπους που έχουν ήδη διαγνωστεί με προδιαβήτη, η παρακολούθηση χρειάζεται να είναι συχνότερη, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
«Ο προδιαβήτης είναι μια προειδοποίηση, όχι μια προδιαγεγραμμένη εξέλιξη»
Κλείνοντας τη συνέντευξή της στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο», η Ιωάννα Σιούτη Δαδίνου έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα για την αξία της πρόληψης.
«Να μην περιμένουμε να εμφανιστεί ένα πρόβλημα για να αρχίσουμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η σωστή ενημέρωση, ο προληπτικός έλεγχος και η έγκαιρη παρέμβαση μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η διάγνωση του προδιαβήτη δεν αποτελεί καταδίκη για μελλοντική εμφάνιση διαβήτη, αλλά μια ευκαιρία να προστατεύσουμε την υγεία μας πριν εμφανιστούν σοβαρότερα προβλήματα.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο με τη Νίκη Σμπιλίρη», στον Εύριπο 90FM.
