Τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον των σχολικών κυλικείων κρούει η πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κυλικείων Δημοσίων και Ιδιωτικών Σχολείων, Μυρσίνη Μαστραντωνά, η οποία, μιλώντας στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο» με τη Νίκη Σμπιλίρη, στον Εύριπο 90FM, περιέγραψε μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση για τους επαγγελματίες του κλάδου.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, περίπου 400 σχολικά κυλικεία έχουν ήδη κλείσει, ενώ η Ομοσπονδία εξετάζει το ενδεχόμενο επαναλαμβανόμενων πανελλαδικών απεργιών, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση στα αιτήματά της.
Η ίδια ξεκαθάρισε ότι οι επαγγελματίες δεν αντιτίθενται στην υγιεινή διατροφή των μαθητών, ωστόσο υποστηρίζουν ότι οι νέοι περιορισμοί, χωρίς παράλληλη οικονομική στήριξη, δημιουργούν συνθήκες ασφυξίας τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις οικογένειες.
Από τα 130 στα 100 γραμμάρια – Τι αλλάζει στη διατροφή των μαθητών
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα που έθεσε η πρόεδρος αφορά τους περιορισμούς στις ποσότητες των προϊόντων που διατίθενται στα σχολικά κυλικεία.
Όπως εξήγησε, ενώ προηγουμένως η ελάχιστη ποσότητα για συγκεκριμένα προϊόντα ήταν 130 γραμμάρια, πλέον προβλέπονται, σύμφωνα με την ίδια, τυρόπιτες και σπανακοτυρόπιτες 100 γραμμαρίων και σάντουιτς με ψωμί 80 γραμμαρίων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους περιορισμούς σχετικά με τα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιούνται, επισημαίνοντας ότι η αντικατάσταση ορισμένων προϊόντων με ακριβότερες πρώτες ύλες έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο γεγονός ότι οι ίδιες προδιαγραφές εφαρμόζονται, όπως υποστήριξε, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι διαφορετικές διατροφικές ανάγκες των μαθητών ανά ηλικία.
Η Ομοσπονδία, όπως ανέφερε, είχε ζητήσει διαφοροποίηση των ποσοτήτων, αίτημα που δεν έγινε αποδεκτό.
«Τα επιπλέον χρήματα ποιος θα τα δώσει;»
Η κ. Μαστραντωνά στάθηκε ιδιαίτερα στο οικονομικό βάρος που ενδέχεται να μεταφέρεται στις οικογένειες.
Όπως υποστήριξε, σε σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας συνιστάται η συμπλήρωση του σχολικού γεύματος με φρούτα, γαλακτοκομικά προϊόντα ή σαλάτα.
Ωστόσο, έθεσε ένα ουσιαστικό ερώτημα:
«Τα χρήματα ποιος θα τα δώσει; Έχει η οικογένεια να διαθέσει χρήματα για να συμπληρώσει το παιδί τη διατροφή του;»
Σύμφωνα με την ίδια, οι επαγγελματίες προσπαθούν να συγκρατήσουν τις τιμές, απορροφώντας μέρος των αυξήσεων.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε ένα σάντουιτς με φιλέτο κοτόπουλου, τυρί, κατίκι και ντομάτα, το οποίο, όπως είπε, διατίθεται στο σχολικό κυλικείο προς 2 ευρώ, ενώ αντίστοιχα προϊόντα εκτός σχολείου μπορεί να κοστίζουν σημαντικά περισσότερο.
Το πρόβλημα, όπως διευκρίνισε, δεν είναι απαραίτητα η τιμή ενός προϊόντος, αλλά το γεγονός ότι ένας μαθητής ενδέχεται να χρειάζεται να αγοράσει περισσότερα για να καλύψει τις ανάγκες του.
Voucher 50 έως 70 λεπτών για τους μαθητές
Μία από τις βασικές προτάσεις της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας είναι η χορήγηση voucher στους μαθητές, ώστε να μειωθεί το κόστος αγοράς τροφίμων από τα σχολικά κυλικεία.
Η κ. Μαστραντωνά διευκρίνισε ότι δεν ζητούνται μεγάλα ποσά, αλλά μια μικρή οικονομική ενίσχυση που θα μπορούσε να κάνει ουσιαστική διαφορά στην καθημερινότητα των οικογενειών.
«Ζητήσαμε, δώστε ρε παιδιά 50, 70 λεπτά. Δηλαδή, αντί να δώσει το παιδί 2 ευρώ, να δώσει ένα 30», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά την ίδια, ένα τέτοιο μέτρο θα διευκόλυνε την πρόσβαση των μαθητών σε τρόφιμα που πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε τη βιωσιμότητα των σχολικών κυλικείων.
«Πληρώνουμε για κάθε μαθητή, ακόμη κι αν δεν ψωνίζει»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αναφορά της στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται τα μισθώματα των σχολικών κυλικείων.
Όπως εξήγησε, οι επαγγελματίες καταβάλλουν μίσθωμα που συνδέεται με τον αριθμό των μαθητών και όχι απλώς με την επιφάνεια του χώρου.
Για να γίνει κατανοητό, έφερε το παράδειγμα ενός σχολείου με 200 μαθητές και προσφορά 20 ευρώ ανά μαθητή, που αντιστοιχεί σε 4.000 ευρώ.
«Ψωνίζει, δεν ψωνίζει το παιδί, εγώ το πληρώνω», τόνισε, εξηγώντας ότι η οικονομική υποχρέωση παραμένει ακόμη και όταν οι μαθητές προμηθεύονται το φαγητό τους από καταστήματα εκτός σχολείου.
Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία ζητά μείωση των μισθωμάτων, προκειμένου οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις αυξημένες οικονομικές πιέσεις.
Ο φόβος για τους αυτόματους πωλητές και τις μεγάλες εταιρείες
Έντονη ήταν η ανησυχία που εξέφρασε η πρόεδρος για το ενδεχόμενο αντικατάστασης των παραδοσιακών σχολικών κυλικείων από αυτόματους πωλητές και μεγάλες εταιρείες τροφοδοσίας.
Η ίδια υποστήριξε ότι δεν υπάρχει ισότιμη αντιμετώπιση, καθώς, σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι αυτόματοι πωλητές μπορούν να επιβαρύνονται με διαφορετικό τρόπο για τη χρήση του χώρου.
Έθεσε επίσης ερωτήματα για τους ελέγχους, τη συντήρηση των τροφίμων και τις συνθήκες διάθεσής τους.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρακτική μαθητών, κυρίως της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, να προμηθεύονται τρόφιμα από καταστήματα εκτός σχολείου ή μέσω delivery.
Κατά την άποψή της, δημιουργείται έτσι μια αντίφαση: τα σχολικά κυλικεία υποχρεούνται να τηρούν συγκεκριμένους περιορισμούς, ενώ οι μαθητές μπορούν να αναζητούν εκτός σχολείου προϊόντα που δεν επιτρέπεται να διατίθενται από τα κυλικεία.
Η κ. Μαστραντωνά υποστήριξε ότι απαιτούνται ενιαίοι κανόνες και αποτελεσματικότεροι έλεγχοι, ώστε να προστατεύεται ουσιαστικά η διατροφή των μαθητών.
«Τα τεφτέρια έχουν πάρει φωτιά» – Η ανθρώπινη πλευρά των σχολικών κυλικείων
Από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της συνέντευξης ήταν η αναφορά της στα παιδιά που δεν έχουν χρήματα για να αγοράσουν κάτι να φάνε.
Η πρόεδρος περιέγραψε μια καθημερινότητα στην οποία οι επαγγελματίες των κυλικείων καλούνται πολλές φορές να στηρίξουν μαθητές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
«Τα τεφτέρια έχουν πάρει φωτιά εδώ και χρόνια», ανέφερε, εξηγώντας ότι αρκετά παιδιά παίρνουν τρόφιμα με πίστωση ή χωρίς να τους ζητηθούν χρήματα.
Όπως τόνισε, ο άνθρωπος που εργάζεται καθημερινά στο σχολικό κυλικείο δεν περιορίζεται μόνο στην πώληση προϊόντων.
Γνωρίζει τους μαθητές, αντιλαμβάνεται πότε κάποιο παιδί αντιμετωπίζει δυσκολίες, μπορεί να το βοηθήσει ή να του προσφέρει κάτι όταν δεν έχει χρήματα.
Αυτή, σύμφωνα με την ίδια, είναι μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στο σχολικό κυλικείο και έναν αυτόματο πωλητή.
«Πρέπει να στηρίζουμε τα παιδιά, πρέπει να στηρίζουμε τις οικογένειες, αλλά και εμείς όμως χρειαζόμαστε τη συμπαράστασή τους», σημείωσε.
«Είμαι 32 χρόνια στη δουλειά – Πρώτη φορά σκέφτομαι να φύγω»
Η κ. Μαστραντωνά δεν έκρυψε την προσωπική της αγωνία για την κατάσταση που επικρατεί στον κλάδο.
Έχοντας συμπληρώσει 32 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας στα σχολικά κυλικεία, περιέγραψε την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει.
«Εγώ είμαι σε αυτή την εργασία 32 χρόνια. Είναι η πρώτη φορά που είμαι με το ένα πόδι στο κυλικείο και με το άλλο να φύγω», δήλωσε.
Η ίδια υποστήριξε ότι οι επαγγελματίες θα έπρεπε να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των κανόνων για τη σχολική διατροφή.
Εξέφρασε μάλιστα τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι, όπως ανέφερε, στην Εθνική Επιτροπή Διατροφής συμμετείχαν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, χωρίς αντίστοιχη εκπροσώπηση του κλάδου των σχολικών κυλικείων.
Στο τραπέζι επαναλαμβανόμενες πανελλαδικές απεργίες
Η πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας προειδοποίησε ότι, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση από την Πολιτεία, οι επαγγελματίες είναι αποφασισμένοι να κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους.
Όπως ανέφερε, μετά την προηγούμενη πανελλαδική κινητοποίηση, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τον καθορισμό νέας ημερομηνίας απεργίας.
«Εάν δεν γίνει κάτι, θα πάμε για επαναλαμβανόμενες απεργίες», δήλωσε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι ο κλάδος έχει λάβει στήριξη από συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, εκπαιδευτικούς και φορείς της αυτοδιοίκησης.
Η ίδια επανέλαβε ότι στόχος της Ομοσπονδίας δεν είναι να εμποδίσει την εφαρμογή κανόνων υγιεινής διατροφής, αλλά να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις ώστε οι κανόνες αυτοί να μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να οδηγηθούν τα σχολικά κυλικεία σε οικονομικό αδιέξοδο.
Το μήνυμα της συνέντευξης ήταν σαφές: το μέλλον των σχολικών κυλικείων δεν αφορά μόνο τους επαγγελματίες, αλλά και τους μαθητές, τους γονείς και συνολικά τη σχολική κοινότητα.
