Η παραβατικότητα των ανηλίκων, ο σχολικός εκφοβισμός, οι ευθύνες των γονέων και οι κίνδυνοι του διαδικτύου βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με τη δικηγόρο Νίκη Ροδίτη, στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο» με τη Νίκη Σμπιλίρη, στον Εύριπο 90FM.
Μια συζήτηση που ανέδειξε όχι μόνο τη νομική διάσταση της ανήλικης παραβατικότητας, αλλά και την ανάγκη ουσιαστικής παρέμβασης από την οικογένεια, το σχολείο και την Πολιτεία.
Η δικηγόρος Νίκη Ροδίτη αναφέρθηκε σε περιστατικά σχολικής βίας, υποθέσεις διαδικτυακού εκφοβισμού που έχουν φτάσει στα δικαστήρια, αλλά και σε περιπτώσεις όπου οι γονείς δυσκολεύονται να αποδεχθούν την παραβατική συμπεριφορά των παιδιών τους.
«Καμία συμπεριφορά δεν πρέπει να κουκουλώνεται»
Η κ. Ροδίτη υπογράμμισε ότι μια πράξη που συνιστά ποινικό αδίκημα δεν παύει να είναι παράνομη επειδή διαπράττεται από ανήλικο. Εκείνο που διαφοροποιείται είναι η ποινική μεταχείριση του παιδιού.
Όπως εξήγησε, περιστατικά σωματικής βίας, εξύβρισης ή άλλων παράνομων συμπεριφορών δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ασήμαντες σχολικές διαμάχες.
«Δεν θα έπρεπε καμία συμπεριφορά να κουκουλώνεται», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί να θεωρείται ένα περιστατικό λήξαν επειδή δεν υπήρξε σοβαρός τραυματισμός.
Σύμφωνα με τη δικηγόρο, τα παιδιά χρειάζεται να κατανοούν από μικρή ηλικία ότι οι πράξεις τους έχουν συνέπειες.
Η ίδια επισήμανε ότι τα δικαστήρια ανηλίκων καλούνται να αντιμετωπίσουν ακόμη και ιδιαίτερα σοβαρές υποθέσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία την έγκαιρη πρόληψη.
Σχολικός εκφοβισμός: Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούν οι γονείς
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον σχολικό εκφοβισμό και στην ανάγκη οι οικογένειες να αναγνωρίζουν εγκαίρως αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών τους.
Η Νίκη Ροδίτη αναφέρθηκε σε ενδείξεις όπως:
- Η κοινωνική απομόνωση.
- Η αλλαγή διάθεσης και συμπεριφοράς.
- Η απροθυμία παρακολούθησης του σχολείου.
- Οι συχνές απουσίες.
- Η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση.
Όπως επισήμανε, κάτι που ένας ενήλικος μπορεί να θεωρήσει ασήμαντο ενδέχεται να βιώνεται πολύ διαφορετικά από έναν έφηβο.
Γι’ αυτό και υπογράμμισε ότι κάθε υποψία σχολικού εκφοβισμού χρειάζεται σοβαρή και συλλογική αντιμετώπιση, με συνεργασία της οικογένειας, των εκπαιδευτικών, των υπευθύνων σχολικής ζωής και των ειδικών ψυχικής υγείας.
Διαδικτυακός εκφοβισμός: Από τα social media στα δικαστήρια ανηλίκων
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συνέντευξης ήταν η αναφορά της δικηγόρου σε πραγματική υπόθεση διαδικτυακού εκφοβισμού που είχε χειριστεί.
Όπως περιέγραψε, οι γονείς αντέδρασαν και προχώρησαν σε καταγγελία στην Αστυνομία. Έπειτα από διαδικασία διερεύνησης, ταυτοποιήθηκε ο ανήλικος που εμπλεκόταν στην υπόθεση, ο οποίος προερχόταν από το σχολικό περιβάλλον.
Η υπόθεση απασχόλησε τη Δικαιοσύνη ανηλίκων.
Η κ. Ροδίτη στάθηκε στον παιδαγωγικό και προστατευτικό χαρακτήρα της αντιμετώπισης των ανηλίκων από τη Δικαιοσύνη, εξηγώντας ότι ο στόχος είναι να κατανοήσει το παιδί τη σοβαρότητα της συμπεριφοράς του και να αποτραπεί η επανάληψή της.
Το μήνυμα ήταν σαφές: Οι απειλές, ο διαδικτυακός διασυρμός και η παράνομη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων δεν αποτελούν απλές παιδικές αταξίες.
Ευθύνες γονέων: «Το αδίκημα δεν το αποφασίζει ο γονιός»
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις περιπτώσεις όπου οι γονείς αρνούνται να αποδεχθούν ότι το παιδί τους έχει εκδηλώσει παραβατική συμπεριφορά.
«Το αδίκημα δεν το αποφασίζει ο γονιός», επισήμανε η δικηγόρος.
Όπως εξήγησε, η άρνηση ενός γονέα να αναγνωρίσει ένα περιστατικό δεν αναιρεί την ανάγκη διερεύνησής του ούτε αποκλείει την εξέταση ενδεχόμενων ευθυνών για την εποπτεία του ανηλίκου.
Αναφέρθηκε επίσης στο ενδεχόμενο ποινικής διερεύνησης της παραμέλησης εποπτείας ανηλίκου, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της ενεργής παρουσίας των γονέων στη ζωή των παιδιών, χωρίς να παραγνωρίζονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες.
Τι γίνεται όταν οι γονείς διαφωνούν για την ψυχολογική υποστήριξη του παιδιού;
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που τέθηκε ήταν η διαφωνία μεταξύ γονέων σχετικά με την ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης ενός παιδιού.
Η Νίκη Ροδίτη εξήγησε ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας γονέας μπορεί να προσφύγει στα αρμόδια αστικά δικαστήρια, προκειμένου να επιλυθεί η διαφωνία στο πλαίσιο των οικογενειακών διαφορών.
Η ίδια αναφέρθηκε επίσης στον διαφορετικό ρόλο των εισαγγελικών αρχών όταν προκύπτουν ιδιαίτερα σοβαρά ζητήματα προστασίας ανηλίκων.
«Χρειαζόμαστε σταθερούς ψυχολόγους στα σχολεία»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε η δικηγόρος στον θεσμό του σχολικού ψυχολόγου.
Όπως εξήγησε, ο ρόλος του στο σχολικό περιβάλλον είναι κυρίως συμβουλευτικός. Ωστόσο, η σταθερή παρουσία του στην ίδια σχολική μονάδα θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης με τους μαθητές.
Μέσα από αυτή τη σχέση, ένας ειδικός θα μπορούσε να εντοπίζει έγκαιρα δυσκολίες και να συμβάλλει στην κατάλληλη υποστήριξη των παιδιών.
Η κ. Ροδίτη υποστήριξε ότι η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τον συγκεκριμένο θεσμό, ώστε η ψυχολογική υποστήριξη να μην εξαρτάται από αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Γιατί αυξάνεται η ανήλικη παραβατικότητα;
Στο ερώτημα για τους λόγους που οδηγούν παιδιά και εφήβους σε παραβατικές συμπεριφορές, η δικηγόρος ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία.
Αναφέρθηκε στις απαιτήσεις της σύγχρονης καθημερινότητας, στην απουσία ουσιαστικού χρόνου επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια, στην ανεξέλεγκτη χρήση του διαδικτύου, στις επιρροές του κοινωνικού περιβάλλοντος και στη βία που ενδέχεται να βιώνουν τα παιδιά.
Παράλληλα, ζήτησε να μη δαιμονοποιούνται οι γονείς, επισημαίνοντας ότι οι επαγγελματικές και οικονομικές πιέσεις συχνά περιορίζουν τον χρόνο που μπορούν να αφιερώσουν στα παιδιά τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη εκπαίδευσης των παιδιών από μικρή ηλικία για την ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
«Πρέπει να στοχεύσουμε στην πρόληψη και όχι στην καταστολή»
Αυτό ήταν και το κεντρικό μήνυμα με το οποίο η Νίκη Ροδίτη ολοκλήρωσε την τοποθέτησή της.
«Πρέπει να στοχεύσουμε πια στην πρόληψη και όχι στην καταστολή», τόνισε.
Σύμφωνα με την ίδια, απαιτούνται ουσιαστικές δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευση των παιδιών, σχολές γονέων, ενίσχυση της οικογένειας και ιδιαίτερη μέριμνα για τις μονογονεϊκές οικογένειες.
Η αντιμετώπιση της ανήλικης παραβατικότητας, όπως ανέδειξε η συζήτηση, δεν μπορεί να περιορίζεται στις κυρώσεις μετά από ένα περιστατικό.
Χρειάζεται ένα σταθερό πλαίσιο πρόληψης, συνεργασίας και έγκαιρης υποστήριξης, ώστε τα παιδιά να αισθάνονται ασφαλή και να μπορούν να ζητούν βοήθεια.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στην εκπομπή «Στο Επίκεντρο» με τη Νίκη Σμπιλίρη, στον Εύριπο 90FM.
Ακούστε ολόκληρη τη συνέντευξη και όσα ανέφερε η δικηγόρος Νίκη Ροδίτη για τη σχολική βία, τον διαδικτυακό εκφοβισμό και τις ευθύνες των γονέων.
